Dermatoskopia to podstawowe badanie wykonywane podczas konsultacji dermatologicznej.
Dermatolog używa niewielkiego urządzenia optycznego zwanego dermatoskopem, czyli lupy ze specjalistycznym systemem oświetlenia, która umożliwia oglądanie zmian w dziesięcio lub dwudziestokrotnym powiększeniu. Dzięki zastosowaniu żelu lub olejku immersyjnego światło nie odbija się od powierzchni skóry, co pozwala precyzyjnie ocenić symetrię, brzeg, kolor, strukturę i rozmieszczenie naczyń w obrębie konkretnej zmiany skórnej.
Analiza tych cech daje lekarzowi możliwość odróżnienia zmian łagodnych od atypowych i dysplastycznych, a obliczony indeks TDS (Total Dermatoscopic Score) pomaga zdecydować, czy znamię należy obserwować czy usunąć.
Kiedy należy wykonać dermatoskopię?
Badanie zalecamy profilaktycznie jeden raz w roku dla wszystkich osób, niezależnie od wieku. Osoby z licznymi znamionami, jasną karnacją, skłonnością do oparzeń słonecznych (szczególnie w dzieciństwie) lub z historią czerniaka w rodzinie powinny zgłaszać się na wizyty kontrolne częściej, czyli co od 3 do 6 miesięcy. Pamiętaj, aby nie odkładać konsultacji, jeśli pojawi się nowe znamię o nietypowym wyglądzie („brzydkie kaczątko”) albo gdy istniejące zacznie się powiększać, zmieniać barwę czy kształt, bądź gdy pojawi się swędzenie lub krwawienie.
Przy obserwacji domowej pomocna jest reguła ABCDE, która określa pięć cech wymagających uwagi. Oznaczenie: A oznacza asymetrię kształtu, B nierówne brzegi, C zmianę koloru, D średnicę większą niż 6 mm, a E ewolucję, czyli każdą szybko zachodzącą zmianę w wyglądzie znamienia.
Jak przebiega badanie?
Dermatoskopia jest szybka i bezbolesna. Po przeprowadzeniu wywiadu lekarz przykłada dermatoskop do zmiany skórnej i obserwuje ją w powiększeniu. Całość badania trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu minut i jest odpowiednia również dla dzieci.
Przygotowanie do badania dermatoskopowego
Badnie nie wymaga szczególnego przygotowania jednak w celu uzyskania jak najlepszego obrazu zalecamy aby na badanie nie zgłaszać się z nałożonym samoopalaczem (lub innymi substancjami zmieniającymi kolor skóry), wskazane jest aby w okresie 3-4 tygodni przed badaniem nie opalać skóry, dodatkowo skóra powinna być czysta i sucha, bez makijażu, kremów czy balsamów; paznokcie rąk i stóp nie powinny być pokryte lakierem; osoby z długimi włosami prosimy o upięcie ich tak, aby odsłonić szyję, uszy i skórę głowy. Warto również założyć luźne wygodne ubranie umożliwiające swobodne badanie.
