Atopowe zapalenie skóry (AZS, ang atopic dermatitis) to przewlekła, zapalna choroba o podłożu alergicznym i genetycznym, charakteryzująca się nasiloną suchością skóry oraz uporczywym świądem.
Objawy najczęściej obejmują zaczerwienienie, łuszczenie i pękanie naskórka, szczególnie w zgięciach łokciowych, kolanowych, na twarzy i szyi. Choroba ma przebieg przewlekły z okresami zaostrzeń i remisji – nasila się pod wpływem stresu, alergenów czy zmian temperatury. Skuteczne leczenie AZS wymaga indywidualnego podejścia, obejmującego pielęgnację bariery hydrolipidowej skóry, unikanie czynników drażniących oraz terapię dermatologiczną dostosowaną do stopnia nasilenia objawów.
- Emolienty: codzienna aplikacja emolientów (w przypadku osoby dorosłej do 500 g tygodniowo) wzmacnia barierę naskórkową, zmniejsza świąd i zapobiega zaostrzeniom, zalecany jest wybór preparatów bez substancji zapachowych i konserwantów; produkty wzbogacone w flawonoidy i lizaty bakteryjne ograniczają kolonizację Staphylococcus aureus.
- Leczenie miejscowe: okresowo maści i kremy z glikokortykosteroidami (o różnej mocy w zależności od przypadku klinicznego pacjenta), inhibitory kalcyneuryny
- Leczenie ogólne: w ciężkim AZS stosowana jest cyklosporyna A i rzadziej krótkotrwale parenteralnie steroidy.
- Leczenie biologiczne: u pacjentów z ciężkim przebiegiem łuszczycy spełniających odpowiednie kryteria możliwa jest terapia biologiczna, leczenie prowadzone jest w ramach Programu Lekowego w wyselekcjonowanych Ośrodkach, które uzyskały stosowną akredytację i posiadają wymaganą wiedzę oraz zaplecze do prowadzenia takiej terapii.
- Codzienne zalecenia: krótkie kąpiele w letniej wodzie z dodatkiem emolientów, unikanie mydeł i detergentów, przewiewna bawełniana odzież, utrzymanie chłodu, stosowanie preparatów przeciwświądowych (antyhistaminiki, mentol) i ochrona skóry przed drapaniem.
